کل مطلب

احتکار، حاصل یک اقتصاد بدون رقابت

در حالی که بر اساس گزارش دفتر برنامه ریزی و اقتصاد مسکن وزارت راه و شهرسازی قیمت مسکن به سمت قیمت واقعی آن و قیمت‌های سال 90 تمایل دارد، بر اساس آخرین اطلاعات منتشر شده در خصوص بررسی تعداد پروانه های ساختمانی صادر شده، ساخت و سازهای جدید و درنتیجه تقاضا برای پروانه ساختمانی نیز در بازار مسکن کاهش یافته است.

بر اساس این گزارش، بررسی آمار ساخت و ساز نشان می دهد که آمار در تهران ۲۹ درصد و در سایر شهرهای کشور ۳۷٫۷ نسبت به سال گذشته کاهش پیدا کرده است.

در این میان به اذعان کارشناسان ذیربط کاهش پروانه ساختمانی و میزان ساخت و سازها در کشور، در پی ایجاد ثبات قیمتی در بازار مسکن از اواسط سال 92 و کاهش حاشیه سود و همچنین عدم فروش واحدهای مسکونی تکمیل شده به دلیل کاهش قدرت خرید متقاضیان مسکن، به وجود آمده است.

در همین راستا رئیس اتحادیه صنف مشاوران املاک استان تهران با تاکید بر اینکه کاهش عرضه مسکن موجب احتکار در بازار می شود، معتقد است: یکی از اصلی ترین مشکلات حوزه اقتصاد ساختمان، موضوع عدم توازن بین عرضه و تقاضا است و برهم خوردن رابطه بین عرضه و تقاضا موجب احتکار مسکن می‌شود. از همین رو باید با مدیریت درست زمین، تولید مسکن را در کشور افزایش دهیم.

به عقیده حسام عقبایی معمولا دو موضوع احتکار و خانه‌های خالی در کنار هم دیده می‌شوند و قاعدتا در اقتصادی که در آن رقابت وجود ندارد و حوزه سرمایه گذاری انحصاری است، احتکار ایجاد می‌شود.

طبق اظهارات رئیس کمیسیون تخصصی مشاوران املاک، وقتی عرضه کاهش پیدا می‌کند و سرمایه گذاری انحصارطلبانه می‌شود، برخی افرادی برای کسب سود بیشتر دست به یکسری اقدامات می‌زنند. لذا در فضایی که با کاهش صدور پروانه های ساختمانی مواجهیم، انگیزه برای کسب سود بیشتر با احتکار خانه، یک تهدید تلقی می‌شود و در چنین شرایطی باید با مدیریت درست زمین تولید ساختمان را که ۸۰ تا ۹۰ درصد قیمت مسکن را تشکیل می‌دهد، افزایش دهیم.

راهکار پیشنهادی وی این است که برای برقراری توازن، باید قیمت‌ها و نحوه محاسبه هزینه‌های جاری مانند هزینه صدور پروانه ساختمانی در کشور متناسب با تقاضای بازار مدیریت شود تا به این ترتیب، شبکه عرضه و تقاضا دچار توازن بیشتری شود و در عین حال فرصت احتکار مسکن از محدودخواهان و انحصارطلبان صنعت ساختمان گرفته شود.

بر همین اساس در شرایطی که ایجاد یک فضای رقابتی و سرمایه گذاری آزاد، انگیزه‌ای برای احتکار پیش نمی‌آورد و همه به دنبال بازاریابی و فروش املاک خود هستند، بنابراین تنها راه حل برای جلوگیری از افزایش خانه‌های خالی، ایجاد فضای مناسب تولید و سرمایه گذاری در حوزه مسکن است.

به گفته صاحب نظران آنچه مسلم است در این شرایط باید قدرت خرید مردم افزایش یابد تا افرادی که قصد احتکار دارند، امکان چنین اقدامی در بازار غیرمنحصرانه را نداشته باشند. چرا که به دنبال ایجاد فرصت رقابتی، احتکار کننده ضرر خواهد کرد و در این صورت مجبور به عرضه واحدهای خود در بازار خرید و اجاره مسکن خواهد شد.